Khan hiếm nguồn nhân lực tại các khu công nghệ cao tại TPHCM

Hiện nay, tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực có trình độ cao và dày dạn kinh nghiệm ngày càng trầm trọng, điều này dẫn đến các doanh nghiệp tranh giành nhân lực từ các đối thủ. Vì vậy các khu công nghệ cao tại TPHCM đang có những bước khởi sắc trong việc nỗ lực tìm kiếm nguồn nhân lực giỏi từ các công ty săn đầu người và bộ phận nhân sự của chính công ty.

Các doanh nghiệp cho biết để hạn chế vấn đề sụt giảm nguồn nhân lực, công ty đưa ra các chính sách hấp dẫn thu hút nhân tài và giữ chân người lao động đặc biệt là công nhân với phụ cấp trách nhiệm, năng xuất, xăng, nhà ở, và cơm trưa…Ngoài ra, một số công ty còn trang bị các phòng giải trí (phòng chiếu phim, phòng bóng bàn, phòng khám nha khoa,…) cho nhân viên để giải lao sau giờ làm hoặc trong thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn bị vụt mất một số nhân viên và công nhân giỏi với trình độ tay nghề vào tay đối thủ bởi vì họ chủ động gọi, săn đón, hứa hẹn với nguồn nhân lực giỏi và hiếm hoi này.

Vậy do đâu việc khan hiếm nguồn nhân lực lại tăng lên đến mức báo động? Ông Lê Thành Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết: Đa số trên thị trường nhân lực là sinh viên mới tốt nghiệp chưa hề có kinh nghiệm làm việc và các doanh nghiệp đều phải đào tạo lại. Bên cạnh đó, các kỹ sư hầu hết không thành thạo tiếng Anh và một ngoại ngữ khác. Vì thế trên thực tế, các công ty và doanh nghiệp khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên có thể đáp ứng đầy đủ các yếu tố trên.

Dựa vào ý kiến của ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM, nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực cơ khí – tự động hóa, công nghệ thông tin,… đang có chiều hướng tăng mạnh. Các vị trí tuyển dụng tăng đến 49% trong lĩnh vực cơ khí – tự động (với các vị trí kỹ sư cơ khí, kỹ sư tự động hóa, chế tạo khuôn mẫu…) vào tháng 5/2017 so với tháng 3/2017 với yêu cầu kinh nghiệm từ 2 đến 5 năm.

Vậy tìm đâu nguồn nhân lực tốt và phù hợp cho doanh nghiệp? Hiện này có rất nhiều ứng viên phù hợp với các vị trí ứng tuyển tại các khu công nghệ cao tuy nhiên vì thiếu mạng lưới liên kết nên các doanh nghiệp chưa có cơ hội tìm kiếm được các ứng viên có thể đáp ứng đủ yêu cầu. Vì vậy ông Lê Thành Đại, Phó trưởng Ban quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết, các khu công nghệ cao có các yêu cầu gì ở người lao động thì gửi để Ban quản lý cố gắng đáp ứng bằng việc cung cấp đơn vị tìm kiếm, đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu các doanh nghiệp.

Vào tháng 10/2017, Ban quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM sẽ thêm chương trình đào tạo theo nhu cầu nhân lực của các khu công nghiệp thay vì chỉ tìm kiếm nguồn lực như hiện nay.

Để góp phần vào việc đào tạo hiệu quả, Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TPHCM đã bắt đầu sử dụng Xưởng thực hành tự động hóa vô cùng hiện đại với 4 cánh tay robot công nghiệp được tài trợ bởi Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) vào cuối tháng 2/2017. Đây là dự án đầu tư cung cấp nguồn nhân lực tay nghề cao trong lĩnh vực robot và tự động hóa –  thành phần nhân lực đang khan hiếm tại các khu công nghệ cao.

Toàn cảnh về nguồn nhân lực 5/2017 và dự báo xu hướng thị trường lao động 6/2017 TPHCM

Với các số liệu từ việc khảo sát của Trung tâm dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động tại thành phố Hồ Chí Minh trong phạm vi  4,277 công ty với khoảng 50,000 vị trí tuyển dụng, và từ khoảng 9,000 ứng viên tìm việc. Bức tranh toàn cảnh về nguồn nhân lực tháng 5 năm 2017 có những biến đổi như sau:

Do việc đầu tư và phát triển kinh tế khá ổn định nên các nhà đầu tư trong và ngoài nước dần mở rộng thị phần hoạt động bằng cách thuê thêm nhiều nhân lực vào các vị trí mới. Các nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng tăng cao bao gồm:

1/ Kinh doanh bán hàng chiếm (18.51%)

2/ Dịch vụ (15.26%)

3/ Tư vấn – chăm sóc khách hàng (6.56%)

Tuy nhiên các vị trí tuyển dụng không có nhiều vị trí dành cho sinh viên đại học mà chủ yếu họ cần các vị trí tay nghề với nguồn nhân công rẻ hơn. Trên thực tế, số lượng vị trí dành cho ứng viên đại học và sau đại học chỉ chiếm 12.86% với các vị trí cấp quản lí hoặc các vị trí chuyên môn riêng biệt (kiến trúc sư, bác sĩ, dược sĩ, …). Vị trí tuyển dụng đa số dành cho sinh viên tốt nghiệp cao đẳng hoặc trung cấp phần lớn trong lĩnh vực kinh tế, công nghệ thông tin và du lịch khách sạn chiếm 32.94%. Riêng đối với sơ cấp nghề hoặc tốt nghiệp 12 công việc lên đến hơn 50% tỉ trọng.

Số lượng việc làm cần kinh nghiệm và không cần kinh nghiệm gần như tương đương nhau chiếm tỉ trọng lần lượt 46% và 54%. Về khía cạnh lương thưởng, chỉ khoảng 12% các vị trí tuyển dụng có mức lương dưới 5 triệu đồng, khoảng 70% các vị trí có mức lương trong tầm 5-8 triệu, và 14% cho các vị trí từ 8-10 triệu. Riêng khoảng 2% còn lại các vị trí có số lương cao đột biến là các ngành về bất động sản, kiểm toán, ngân hàng…

Nhu cầu tìm việc của các ứng viên vào 5/2017 sụt giảm nhẹ so với tháng 4/2017 tại các khối ngành kế toán- kiểm toán, kinh doanh-bán hàng, hàn chính văn phòng, kiến trúc, IT và tăng cao ở các ngành vận tải-kho bãi, cơ khí-tự động hóa, nghệ thuật, nhân sự, và các vị trí điều hành cấp cao. Tuy nhiên, các khối ngành về kế toán-kiểm toán, hành chính văn phòng và kinh doanh – bán hàng vẫn dẫn đầu về số lượng ứng viên tìm kiếm công việc mới.

Xu hướng nguồn nhân lực tháng 6/2017 có xu hướng ít khả quan so với tháng 5/2017 vì nhu cầu nhân lực tháng 6/2017 chỉ bằng nửa số lương việc làm của tháng 5/2017 với 25,000 vị trí tuyển dụng, và 7,000 lao động thời vụ tập trung vào các mảng bán hàng-kinh doanh, phục vụ dịch vụ, dệt may, cơ khí, công nghệ thông tin, xuất nhập khẩu, du lịch, và bất động sản. Về trình độ, nhu cầu nhân lực có bằng đại học và cao đẳng chiếm 30%, trung cấp chiếm 20%, sơ cấp nghề chiếm 25% và lao động chưa qua đào tạo chiếm 25%.