Nhu Cầu Tuyển Dụng Lao Động Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh đang có nhu cầu phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn và kỹ năng, nhất là trong các lĩnh vực về kinh doanh, sản xuất và khoa học, công nghệ. Tuy nhiên, nguồn nhân lực của thành phố Hồ Chí Minh nói chung vẫn đang có sự chênh lệch giữ đào tạo và tuyển dụng. Nhiều ngành mũi nhọn có số sinh viên ứng tuyển tìm việc làm quá ít, bên cạnh đó các sinh viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các doanh nghiệp. Chính vì vậy, giải quyết vấn đề nhân sự trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh ngày càng trở nên cấp thiết và quan trọng.

Hàng trăm ngàn việc làm mới mỗi năm

Theo dự báo của các chuyên gia về nhân sự, cuối năm 2017, thành phố Hồ Chí Minh có nhu cầu tuyển dụng hơn 270.000 nhân viên, con số này tăng gần 4% so với năm 2016. Trong đó có khoảng 150.000 việc làm mới để đáp ứng nhu cầu tìm việc làm của các sinh viên mới ra trường.

 Khi nền kinh tế của Việt Nam ngày càng phát triển, nhu cầu về tuyển dụng nhân sự sẽ chú trọng nhiều hơn đến chuyên môn cũng như các kỹ năng mềm cần thiết. Khi thị trường lao động trở nên sôi động hơn, người lao động có nhiều cơ hội tìm việc làm mới phù hợp với năng lực và chuyên môn của mình.

Nhưng để đáp ứng tốt các yêu cầu nhà tuyển dụng đặt ra, người lao động phải tự trang bị và rèn luyện những kỹ năng mềm cơ bản như kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng giao tiếp, và nhất là kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Hiện nay tiếng Anh đang trở thành một trong những tiêu chí để tuyển dụng ứng viên giỏi, nếu người lao động trau dồi tiếng Anh tốt sẽ có nhiều cơ hội việc làm trong tương lai.

Thị trường việc làm ở thành phố Hồ Chí Minh sẽ chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trong các ngành trọng điểm kinh tế, trình độ nguồn nhân lực phải được nâng cao, đảm bảo cho việc kinh doanh, sản xuất của các doanh nghiệp.

Trong 3 tháng đầu năm 2017, các ngành du lịch, nhà hàng, khách sạn, xây dựng, marketing có nhu cầu tuyển dụng nhân sự cao nhất. Theo sau là các ngành về sản xuất, chế biến thực phẩm cũng dần gia tăng quy mô tuyển dụng.

Trong 6 tháng tiếp theo, các ngành kinh doanh, công nghệ thông tin, xuất – nhập khẩu, nhân sự tạo ra hơn 70.000 việc làm mới cho người lao động, nhất là lao động có tay nghề.

Trong 3 tháng cuối cùng 2017, các doanh nghiệp sẽ đẩy mạnh tuyển dụng nhân sự ở nhóm ngành phổ thông nhiều hơn, điển hình như dệt may, dịch vụ, bán hàng, giao hàng,…

Quá trình đào tạo nhân sự

Để mang lại hiệu quả kinh tế cũng như phát triển về giáo dục, xã hội, thành phố Hồ Chí Minh cần phải có nguồn nhân lực chất lượng cao.

– Cơ cấu lao động từ nông nghiệp nên chuyển dần sang công nghiệp. Ngoài ra cần đẩy mạnh đào tạo nhân sự, nhất là ở nhóm lao động phổ thông.

– Chú trọng công tác tuyển sinh, kết hợp đào tạo với nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp sẽ giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự trong nhiều ngành trọng điểm. Phát triển nhiều hình thức đào tạo sinh viên, đa dạng hóa mô hình và chương trình giảng dạy để sinh viên tiếp thu kiến thức theo nhiều phương pháp khác nhau.

– Các trường đại học, cao đẳng cần quan tâm nhiều hơn về vấn đề định hướng việc làm và rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên. Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần cập nhật xu hướng từ thị trường lao động để trang bị tốt cho thế hệ sinh viên sắp ra trường. Tư vấn cho sinh viên các chuyên ngành trọng điểm và có nhiều tiềm năng để phát triển trong tương lai.

– Áp dụng các chương trình định hướng việc làm cho các học sinh cấp 2, cấp 3 để hiểu thêm về năng lực cũng như nhu cầu chọn ngành học, tìm việc làm của các em khi lên đại học, cao đẳng.

 

Đan Mạch từng bước hỗ trợ trong công cuộc đổi mới và đào tạo lao động Việt Nam lành nghề

Với mục tiêu đáp ứng kịp thời các nhu cầu của thị trường lao động hiện nay, Đan Mạch đang từng bước hỗ trợ tích cực các công tác giáo dục và đào tạo cho Việt Nam.

Mục tiêu cụ thể của công cuộc đổi mới này – đó chính là thiết kế một chương trình đào tạo thiên về khuynh hướng thực hành. Nhờ đó, người học có thể được “training” dài hạn tại nhiều doanh nghiệp, chứ không còn đơn giản là một hình thức thực tập ngắn hạn.

Ông Phạm Đức Vinh – Hiệu trưởng của trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội – đã chia sẻ rằng: “Trước đây, các chương trình dạy nghề thường được diễn ra chỉ tại các trường nghề. Tuy nhiên, kế hoạch đổi mới này sẽ hỗ trợ cho nhà trường thiết kế khung chương trình giảng dạy kết hợp làm việc tại các doanh nghiệp với sự hỗ trợ của các cán bộ nhân viên chuyên môn cao.”

Với mô hình đào tạo này, hàng năm người học sẽ được gửi đi thực tập tại các doanh nghiệp từ 4 đến 8 tháng, vì thế họ có được nhiều thời gian để trải nghiệm thực tế và nâng cao tay nghề của bản thân.

Ông Torben Schuster – Chuyên gia tư vấn của Bộ Giáo dục Đan Mạch đã chia sẻ rằng: “Đan Mạch sẽ tiếp tục hỗ trợ chương trình giảng dạy cho các trường nghề và doanh nghiệp, vì chúng tôi mong muốn đưa “training” tại các doanh nghiệp thành một nút thắt quan trọng trong quá trình đào tạo. Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để chương trình học này sớm được đưa vào hoạt động vào đầu năm sau.”

Kế hoạch đổi mới này sẽ được triển khai chủ chốt với hai ngành là đồ họa và nội thất. Đây có thể nói một trong những ngành phổ biến nhất tại Đan Mạch. Ngoài ra, tại Việt Nam hai chuyên ngành này cũng chiếm tỷ lệ rất cao khoảng 40% về nhu cầu tuyển dụng.

Ông Henrik Franke – Giám đốc của Công ty BR 24 (Đức) cho biết: “Hiện nay, công ty của chúng tôi có hơn 160 nhân viên Việt Nam. Và trong thời gian sắp tới, công ty sẽ có nhu cầu tuyển dụng rất lớn, do công ty đang mở rộng sang thị trường châu Á và châu Âu.”

Các chuyên gia Đan Mạch chia sẻ thêm: “Với hơn 60 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giảng dạy và đào tạo lao động lành nghề, đồng thời dễ dàng thích ứng nhanh với các thay đổi của thị trường lao động hiện nay, chúng tôi có đủ khả năng để hỗ trợ tốt nhất cho Việt Nam về mọi mặt.”

Bà Hanne Shapiro – Giám đốc của Viện Công nghệ Đan Mạch cho biết: “Với mô hình đào tạo đó, các học viên Đan Mạch đều có nền tảng kiến thức, cũng như kỹ thuật vững vàng trước khi bước ra thị trường lao động. Các doanh nghiệp tại Đan Mạch đều ưu ái mô hình đào tạo này, vì nó đem lại nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.”

Công cuộc đổi mới chương trình đào tạo kết hợp giữa Việt Nam và Đan Mạch được kỳ vọng sẽ có thể trở thành bước đệm không những hỗ trợ các trường dạy nghề theo hai ngành chủ chốt nêu trên, mà còn hỗ trợ các trường khác tham gia tích cực vào mô hình đào tạo này tại Việt Nam. Theo dự kiến, vào cuối năm 2018, kế hoạch này sẽ được đệ trình lên Chính phủ, nhằm phổ biến các chuỗi hoạt động đào tạo mang tính thực tiễn cao tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, Nhật Bản và Đài Loan cũng là một trong những nước đang có nhu cầu hợp tác trong lĩnh vực đào tạo lao động với Việt Nam. Trong thời gian vừa qua, các doanh nghiệp Nhật Bản và Đài Loan đã tổ chức các hội thảo giới thiệu việc làm, đồng thời tạo cơ hội cho các ứng viên được sang học việc tại hai quốc gia đó, nhằm chiêu mộ và đào tạo các nguồn nhân lực có tay nghề cao. Ngoài ra, khi học việc ở các nước, các ứng viên còn có cơ hội trau dồi thêm kiến thức ngoại ngữ để tạo ra một môi trường làm việc thuận lợi hơn và chất lượng hơn

Nhu cầu tuyển dụng lớn vào năm 2017

Nhu cầu tuyển dụng tăng 3.7% so với năm 2016

Hiện nay, thị trường nhân lực còn nhiều hạn chế về việc đào tạo ngành, các doanh nghiệp đa phần có xu hướng chọn các ứng viên đã tốt ngiệp đại học. Mặc dù như vậy, ông Trần Anh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm dự báo nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM cho biết sẽ có sự thay đổi  trong thời gian tới.

Nhà nước đã tổ chức chương trình khởi nghiệp quốc gia, đây là cơ hội để các sinh viên trẻ tiềm năng có cơ hội phát huy và thể hiện bản lĩnh trong việc mở ra các doanh nghiệp mới. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhà nước đang trong quá trình cải thiện môi trường làm việc nhằm thu hút nguồn lao động trẻ. Điều này giúp các công ty duy trì hoạt động tốt và tạo thêm nhiều công việc hơn trong tương lai. Đồng thời, hàng năm, các công ty nước ngoài tăng trưởng tầm 2% tại TPHCM tạo cơ hội cho các ứng viên có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ. Ngoài ra, việc mở rộng nhu cầu tuyển dụng tại các nước Đông Nam Á cũng là cánh cửa để vươn ra thế giới.

Từ 2017 đến 2020, TPHCM sẽ tập trung chủ yếu phát triển 4 ngành công nghiệp và 9 ngành kinh tế với khoảng 50,000 công ty được thành lập và triển khai vào 2017. Trong năm 2017, TPHCM sẽ tuyển dụng thêm 280,000 vị trí trong đó có 140,000 vị trí tuyển dụng mới (tăng khoảng 4% so với 2016). Các ngành nghề đang khát nhân sự bao gồm kinh doanh, marketing, bán hàng, nhà hàng khách sạn, công nghệ thông tin…

Các nhà tuyển dụng cho rằng tình hình thất nghiệp ngày càng gia tăng cao. Vậy bằng cách nào để giảm thiểu điều này? Thông qua các ý kiến chuyên môn, họ cho rằng cần phân tích kỹ và đưa ra dự đoán tình hình cung-cầu nhân lực trung hạn và dài hạn. Điều này giúp các trường THPT, cao đẳng, và đại học định hướng nghề chính xác cho học sinh, sinh viên. Song song đó, nhà nước cần tổ chức các cuộc điều tra về thị trường lao động để có phương hướng đào tạo và đưa chỉ tiêu tuyển sinh hợp lí tại các trường.

Các công ty chú trọng chuyên môn và kinh nghiệm thay vì bằng cấp

Các công việc năm 2017 sẽ cần nhiều lao động không thông qua đào tạo đồng nghĩa với việc các công ty sẽ tuyển dụng các ứng viên bậc trung cấp nghề, và cao đẳng hơn bậc đại học. Mặc dù đa số các công ty vẫn có xu hướng muốn tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp đại học hơn. Các lĩnh vực thiếu nhân lực trầm trọng bao gồm như hàn, cơ khí, công nghệ thông tin, điện – điện tử – ông Nguyễn Quốc Cường, Phó ban đào tạo, Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM phát biểu

Theo thông tin từ nhân sự của Sacombank, sắp tới, Sacombank sẽ tuyển dụng khỏang 2,000 vị trí cho các phòng ban và chi nhánh. Các vị trí tuyển dụng sẽ bổ sung cho các lao động đã nghỉ.

Theo thông tin tuyển dụng, từ 2016-2020, tập đoàn FPT sẽ có nhu cầu tuyển dụng 50,000 vị trí cho tất cả phòng ban và cấp bậc.

Các doanh nghiệp vẫn có nhu cầu tìm kiếm ứng viên tốt nghiệp Đại học và Cao đẳng

Theo số liệu từ Bộ LĐ-TB-XH và Tổng cục Thống kê, tình hình thị trường nhân lực có biến chuyển khả quan hơn khi các ứng viên có bằng cấp và chứng chỉ tăng lên đáng kể, số lượng công việc về nông-ngư-nghiệp ngày càng có chiều hướng giảm. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp đối với các sinh viên có bằng cấp cao đẳng và đại học chiếm tỷ lệ khá cao với gần 9%. Ngoài ra, đa số người có trình độ đại học có nhu cầu tìm kiếm việc làm có tỷ trọng trên 50%, riêng trình độ cao đẳng, trung cấp và sau đại học khoảng 30%.

Theo thông số thống kê, trong tiêu chuẩn chọn ngành nghề và bậc học, sinh viên học tại các trường Đại học chiếm gần 90%, cao đẳng và trung cấp nghề chiếm khoảng 10%. Các lĩnh vực sinh viên chọn học đa số là kỹ thuật, dịch vụ, xã hội nhân văn, và tài chính

Trong các năm gần đây, nguồn nhân lực cần tuyển dụng đa số tập trung trong các lĩnh vực: kinh doanh là lĩnh vực thiếu nhân lực nhất với 25%, phục vụ 20%, công nghệ thông tin 5%, và du lịch nhà hàng khách sạn chiếm khoảng 6%.

 

Khan hiếm nguồn nhân lực tại các khu công nghệ cao tại TPHCM

Hiện nay, tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực có trình độ cao và dày dạn kinh nghiệm ngày càng trầm trọng, điều này dẫn đến các doanh nghiệp tranh giành nhân lực từ các đối thủ. Vì vậy các khu công nghệ cao tại TPHCM đang có những bước khởi sắc trong việc nỗ lực tìm kiếm nguồn nhân lực giỏi từ các công ty săn đầu người và bộ phận nhân sự của chính công ty.

Các doanh nghiệp cho biết để hạn chế vấn đề sụt giảm nguồn nhân lực, công ty đưa ra các chính sách hấp dẫn thu hút nhân tài và giữ chân người lao động đặc biệt là công nhân với phụ cấp trách nhiệm, năng xuất, xăng, nhà ở, và cơm trưa…Ngoài ra, một số công ty còn trang bị các phòng giải trí (phòng chiếu phim, phòng bóng bàn, phòng khám nha khoa,…) cho nhân viên để giải lao sau giờ làm hoặc trong thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn bị vụt mất một số nhân viên và công nhân giỏi với trình độ tay nghề vào tay đối thủ bởi vì họ chủ động gọi, săn đón, hứa hẹn với nguồn nhân lực giỏi và hiếm hoi này.

Vậy do đâu việc khan hiếm nguồn nhân lực lại tăng lên đến mức báo động? Ông Lê Thành Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết: Đa số trên thị trường nhân lực là sinh viên mới tốt nghiệp chưa hề có kinh nghiệm làm việc và các doanh nghiệp đều phải đào tạo lại. Bên cạnh đó, các kỹ sư hầu hết không thành thạo tiếng Anh và một ngoại ngữ khác. Vì thế trên thực tế, các công ty và doanh nghiệp khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên có thể đáp ứng đầy đủ các yếu tố trên.

Dựa vào ý kiến của ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM, nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực cơ khí – tự động hóa, công nghệ thông tin,… đang có chiều hướng tăng mạnh. Các vị trí tuyển dụng tăng đến 49% trong lĩnh vực cơ khí – tự động (với các vị trí kỹ sư cơ khí, kỹ sư tự động hóa, chế tạo khuôn mẫu…) vào tháng 5/2017 so với tháng 3/2017 với yêu cầu kinh nghiệm từ 2 đến 5 năm.

Vậy tìm đâu nguồn nhân lực tốt và phù hợp cho doanh nghiệp? Hiện này có rất nhiều ứng viên phù hợp với các vị trí ứng tuyển tại các khu công nghệ cao tuy nhiên vì thiếu mạng lưới liên kết nên các doanh nghiệp chưa có cơ hội tìm kiếm được các ứng viên có thể đáp ứng đủ yêu cầu. Vì vậy ông Lê Thành Đại, Phó trưởng Ban quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết, các khu công nghệ cao có các yêu cầu gì ở người lao động thì gửi để Ban quản lý cố gắng đáp ứng bằng việc cung cấp đơn vị tìm kiếm, đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu các doanh nghiệp.

Vào tháng 10/2017, Ban quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM sẽ thêm chương trình đào tạo theo nhu cầu nhân lực của các khu công nghiệp thay vì chỉ tìm kiếm nguồn lực như hiện nay.

Để góp phần vào việc đào tạo hiệu quả, Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TPHCM đã bắt đầu sử dụng Xưởng thực hành tự động hóa vô cùng hiện đại với 4 cánh tay robot công nghiệp được tài trợ bởi Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) vào cuối tháng 2/2017. Đây là dự án đầu tư cung cấp nguồn nhân lực tay nghề cao trong lĩnh vực robot và tự động hóa –  thành phần nhân lực đang khan hiếm tại các khu công nghệ cao.

Toàn cảnh về nguồn nhân lực 5/2017 và dự báo xu hướng thị trường lao động 6/2017 TPHCM

Với các số liệu từ việc khảo sát của Trung tâm dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động tại thành phố Hồ Chí Minh trong phạm vi  4,277 công ty với khoảng 50,000 vị trí tuyển dụng, và từ khoảng 9,000 ứng viên tìm việc. Bức tranh toàn cảnh về nguồn nhân lực tháng 5 năm 2017 có những biến đổi như sau:

Do việc đầu tư và phát triển kinh tế khá ổn định nên các nhà đầu tư trong và ngoài nước dần mở rộng thị phần hoạt động bằng cách thuê thêm nhiều nhân lực vào các vị trí mới. Các nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng tăng cao bao gồm:

1/ Kinh doanh bán hàng chiếm (18.51%)

2/ Dịch vụ (15.26%)

3/ Tư vấn – chăm sóc khách hàng (6.56%)

Tuy nhiên các vị trí tuyển dụng không có nhiều vị trí dành cho sinh viên đại học mà chủ yếu họ cần các vị trí tay nghề với nguồn nhân công rẻ hơn. Trên thực tế, số lượng vị trí dành cho ứng viên đại học và sau đại học chỉ chiếm 12.86% với các vị trí cấp quản lí hoặc các vị trí chuyên môn riêng biệt (kiến trúc sư, bác sĩ, dược sĩ, …). Vị trí tuyển dụng đa số dành cho sinh viên tốt nghiệp cao đẳng hoặc trung cấp phần lớn trong lĩnh vực kinh tế, công nghệ thông tin và du lịch khách sạn chiếm 32.94%. Riêng đối với sơ cấp nghề hoặc tốt nghiệp 12 công việc lên đến hơn 50% tỉ trọng.

Số lượng việc làm cần kinh nghiệm và không cần kinh nghiệm gần như tương đương nhau chiếm tỉ trọng lần lượt 46% và 54%. Về khía cạnh lương thưởng, chỉ khoảng 12% các vị trí tuyển dụng có mức lương dưới 5 triệu đồng, khoảng 70% các vị trí có mức lương trong tầm 5-8 triệu, và 14% cho các vị trí từ 8-10 triệu. Riêng khoảng 2% còn lại các vị trí có số lương cao đột biến là các ngành về bất động sản, kiểm toán, ngân hàng…

Nhu cầu tìm việc của các ứng viên vào 5/2017 sụt giảm nhẹ so với tháng 4/2017 tại các khối ngành kế toán- kiểm toán, kinh doanh-bán hàng, hàn chính văn phòng, kiến trúc, IT và tăng cao ở các ngành vận tải-kho bãi, cơ khí-tự động hóa, nghệ thuật, nhân sự, và các vị trí điều hành cấp cao. Tuy nhiên, các khối ngành về kế toán-kiểm toán, hành chính văn phòng và kinh doanh – bán hàng vẫn dẫn đầu về số lượng ứng viên tìm kiếm công việc mới.

Xu hướng nguồn nhân lực tháng 6/2017 có xu hướng ít khả quan so với tháng 5/2017 vì nhu cầu nhân lực tháng 6/2017 chỉ bằng nửa số lương việc làm của tháng 5/2017 với 25,000 vị trí tuyển dụng, và 7,000 lao động thời vụ tập trung vào các mảng bán hàng-kinh doanh, phục vụ dịch vụ, dệt may, cơ khí, công nghệ thông tin, xuất nhập khẩu, du lịch, và bất động sản. Về trình độ, nhu cầu nhân lực có bằng đại học và cao đẳng chiếm 30%, trung cấp chiếm 20%, sơ cấp nghề chiếm 25% và lao động chưa qua đào tạo chiếm 25%.